Formalności celne przy imporcie

Import towarów z Chin do Polski to nie tylko kwestia logistyczna, ale również złożony proces księgowy. Już na początku przedsiębiorca musi posiadać numer EORI, który pozwala na legalne przeprowadzenie odprawy celnej. Bez EORI nie da się dokonać zgłoszenia celnego. Towary spoza UE podlegają obowiązkowi zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu, a więc wymagają elektronicznego zgłoszenia celnego (SAD lub PZC).

W praktyce cały proces najczęściej realizuje agencja celna, która występuje jako przedstawiciel bezpośredni lub pośredni. Księgowa firmy powinna jednak mieć komplet informacji oraz dokumentację, taką jak faktura handlowa, list przewozowy, dokumenty ubezpieczeniowe, deklaracja zgodności i zgłoszenie celne SAD lub PZC.

Warunki dostawy, oznaczone według zasad Incoterms, decydują o tym, kto ponosi koszty cła i VAT-u. Księgowa musi zwracać uwagę na zastosowane Incoterms, gdyż mają one bezpośredni wpływ na moment ujęcia kosztu i obowiązek podatkowy. Na przykład Incoterms DDP oznacza, że to dostawca z Chin odpowiada za odprawę i opłaty celno-podatkowe.

W przypadku odprawy celnej w innym kraju UE, np. w Niemczech, polski importer dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT). Wymaga to rejestracji jako podatnik VAT UE, a transakcja podlega rozliczeniu w deklaracjach i rejestrach jako WNT.

Rozliczanie cła i podatku VAT

Podczas importu towarów z Chin pojawiają się dwa podstawowe obowiązki podatkowe: zapłata cła oraz VAT-u od importu.

Cło stanowi koszt uzyskania przychodu. W dokumentach celnych (SAD/PZC) pojawia się w pozycji A10 i należy je zaksięgować jako koszt podatkowy. W księgach rachunkowych lub KPIR ujmuje się je jako koszt zakupu towarów lub inne koszty zwiększające wartość nabycia towaru.

VAT importowy może być rozliczany na dwa sposoby:

  1. Tradycyjnie, poprzez zapłatę do urzędu skarbowego w terminie 10 dni od powiadomienia o należności.
  2. W procedurze uproszczonej (art. 33a), gdzie VAT wykazuje się bezpośrednio w deklaracji VAT. W tym wariancie nie dochodzi do fizycznej zapłaty podatku, co poprawia płynność finansową firmy.

Aby skorzystać z art. 33a, należy spełnić określone warunki: brak zaległości w podatkach i ZUS, rozliczenia miesięczne, zgłoszenie zamiaru korzystania z procedury i posiadanie potwierdzenia od naczelnika urzędu skarbowego.

Wartość VAT-u oraz cła znajduje się w zgłoszeniu celnym i musi być dokładnie ujęta w rejestrze VAT oraz ewidencji kosztów. Faktura zakupowa od chińskiego dostawcy powinna być przeliczona według kursu średniego NBP z dnia poprzedzającego wystawienie faktury. VAT z dokumentu celnego (pole B00) można odliczyć w deklaracji za okres otrzymania dokumentu lub w dwóch kolejnych okresach.

Import towaru spoza UE nie jest WNT, nie stosuje się również odwrotnego obciążenia jak w przypadku usług. Przy imporcie VAT jest naliczany zgodnie z krajową stawką i może być odliczony jako VAT naliczony.

Ewidencja kosztów importowych

Wszystkie koszty związane z importem, w tym cło, fracht, ubezpieczenie, opłaty za agencję celną i koszty dokumentów, powinny zostać ujęte w ewidencji księgowej.

Wartość celna towaru uwzględnia:

  • cenę na fakturze,
  • koszty transportu do granicy UE,
  • koszty ubezpieczenia,
  • inne opłaty związane z dostarczeniem towaru.

Prawidłowe uwięzienie tych danych jest kluczowe dla wyliczenia podstawy opodatkowania VAT i cła. Wszystkie te elementy zwiększają wartość początkową towaru i powinny zostać ujęte jako koszt uzyskania przychodu. W ewidencji VAT dokument SAD lub PZC oznacza się kodem „IMP”.

Obowiązki księgowej przy imporcie

Rola księgowej w imporcie towarów z Chin obejmuje m.in.:

  • sprawdzenie poprawności dokumentów (faktury, PZC/SAD, dokumenty transportowe),
  • przeliczenie wartości faktury po kursie NBP,
  • weryfikację poprawności naliczenia VAT i cła,
  • oznaczenie dokumentów kodem IMP w JPK_V7,
  • odliczenie VAT-u z dokumentu celnego w deklaracji,
  • współpracę z agencją celną,
  • zapewnienie zgodności z wymogami art. 33a (jeśli stosowany),
  • terminowe rozliczenie z urzędem skarbowym.

Prawidłowa ewidencja kosztów importowych oraz dokumentacja transakcji zapewnia zgodność z przepisami i minimalizuje ryzyko podatkowe.

Praktyczne wskazówki dla firm importujących

  • Uzyskaj numer EORI przed rozpoczęciem importu.
  • Zadbaj o kompletną dokumentację: faktury, listy przewozowe, zgłoszenia celne, ubezpieczenia.
  • Sprawdź warunki dostawy Incoterms, by wiedzieć, kto ponosi obowiązki celno-podatkowe.
  • Korzystaj z pomocy doświadczonej księgowej lub biura rachunkowego specjalizującego się w imporcie z Chin.
  • Monitoruj terminy i poprawność rozliczeń podatkowych, by uniknąć kar i zaległości.

Profesjonalne prowadzenie księgowości importu zapewnia nie tylko zgodność z przepisami, ale też bezpieczeństwo finansowe firmy i możliwość optymalizacji podatkowej. Dlatego warto współpracować z ekspertami Taxcoach, którzy znają się na rozliczaniu importu z Chin i potrafią skutecznie wspierać firmy w procesie księgowym.