CBAM import z Chin to mechanizm opłat za emisje CO₂ wbudowane w towary wysokoemisyjne, obowiązujący od stycznia 2026 r. Przekroczenie progu 50 ton netto rocznie wymaga statusu upoważnionego zgłaszającego – bez niego odprawy celne są wstrzymywane. Brak danych emisyjnych od chińskiej fabryki oznacza wyższe opłaty według wartości domyślnych Komisji Europejskiej.
Czym jest CBAM przy imporcie z Chin i dlaczego dotyczy Twojej firmy
CBAM import z Chin (Carbon Border Adjustment Mechanism) to unijny mechanizm wyrównywania kosztów emisji CO₂ pomiędzy producentami wewnątrz UE a dostawcami z krajów trzecich. W praktyce przy każdym imporcie towarów wysokoemisyjnych z Chin importerzy muszą kupić certyfikaty CBAM odpowiadające emisjom wbudowanym w te towary – całkowicie niezależnie od cła i VAT.
To nie jest dodatkowa pozycja w zgłoszeniu celnym, lecz osobny mechanizm rozliczeniowy prowadzony przez rejestr CBAM zgodnie z rozporządzeniem 2023/956. Wykaz obejmuje sześć głównych grup: stal i żelazo, aluminium, cement, nawozy, wodór oraz energię elektryczną – wraz z ich przetworzonymi wyrobami.
Oznacza to, że profile stalowe, rury aluminiowe czy śruby także podlegają opłacie CBAM, nawet jeśli w nazwie handlowej nie widnieje słowo „surowiec”. W kontekście importu z Chin szczególnie często problem dotyka konstrukcji stalowych, komponentów maszyn z odlewów aluminiowych oraz gotowych wyrobów, które pod kodem CN kwalifikują się jako przetworzony wyrób objęty załącznikiem I rozporządzenia.
Które towary z Chin podlegają mechanizmowi CBAM
Lista towarów objętych mechanizmem CBAM import z Chin określona jest w załączniku I do rozporządzenia 2023/956 wraz z kodami CN. Najczęściej spotykane kategorie to:
- stal i żelazo – surówki, wlewki, produkty walcowane, rury i profile, śruby, nakrętki, elementy stalowe do konstrukcji;
- aluminium i jego stopy – wlewki, wyroby walcowane, rury, druty, konstrukcje aluminiowe;
- cement (rzadziej w imporcie kontenerowym z Chin);
- nawozy azotowe i amoniak (głównie import luzem);
- wodór oraz energia elektryczna (przepływy transgraniczne).
Każdy z tych produktów ma przypisane kody Nomenklatury Scalonej, od których zależy, czy dany towar podlega CBAM. Pułapka klasyfikacyjna polega na tym, że wiele towarów znajduje się na pograniczu kategorii – gotowy element maszyny może być sklasyfikowany jako „części maszyn” albo jako „wyrób stalowy”, a od tego wyboru zależą wszystkie dalsze obowiązki związane z CBAM import z Chin.
Komisja Europejska pracuje nad rozszerzeniem wykazu o kolejne wyroby przetworzone, w tym maszyny i części zamienne. Jeśli zamierzasz importować maszyny z Chin w kolejnych latach, obecny brak obowiązku CBAM może się zmienić w trakcie realizacji wieloletniego kontraktu.
Zwróć uwagę, że próg 50 ton netto rocznie dotyczy łącznej masy wszystkich towarów CBAM sprowadzanych przez jednego importera w ciągu roku kalendarzowego, nie osobno dla każdej grupy. Jeśli w styczniu sprowadziłeś 30 ton profili stalowych, a w marcu 25 ton rur aluminiowych, przekroczyłeś próg i uruchomiłeś pełne obowiązki CBAM za cały rok 2026.
Próg 50 ton i obowiązek statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM
Rozporządzenie przewiduje wyjątek dla małych wolumenów: towary objęte CBAM import z Chin można importować bez uzyskiwania statusu upoważnionego zgłaszającego, jeśli łączna masa netto w roku kalendarzowym nie przekracza 50 ton. Istotne: wyjątek nie obejmuje wodoru i energii elektrycznej – tam obowiązki istnieją niezależnie od wolumenu.
Co się dzieje w momencie przekroczenia? Podmioty, które przekroczą próg 50 ton, nie mogą dokonywać przywozu towarów objętych CBAM do czasu uzyskania statusu upoważnionego zgłaszającego. W praktyce system celny automatycznie zatrzyma odprawę, dopóki w rejestrze CBAM nie pojawi się aktywny status.
Dla importerów konstrukcji stalowych, profili aluminiowych czy części odlewanych z Chin ten próg może zostać zużyty w jeden, dwa kontenery – stąd tak ważne jest oszacowanie rocznego wolumenu jeszcze przed pierwszym zamówieniem. Gdy spodziewasz się przekroczyć próg, musisz złożyć wniosek o status przed przywozem towarów.
Jeśli planujesz rozpocząć import z Chin z CBAM w połowie 2026 r. i nie wiesz, czy przekroczysz próg, bezpieczniej złożyć wniosek o status wcześniej. Rozpatrzenie wniosku trwa do 120 dni, a opóźnienie może zablokować dostęp do towarów w kluczowym momencie sezonu.
Jak uzyskać status upoważnionego zgłaszającego CBAM
W Polsce statusu udziela Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, a czas na podjęcie decyzji wynosi do 120 dni od złożenia kompletnego wniosku. Wniosek składa się elektronicznie przez unijny portal zgłaszającego CBAM dostępny przez PUESC – wymaga wcześniejszego założenia konta i nadania odpowiednich uprawnień.
Przepisy przejściowe przewidują ułatwienie: importerzy i pośrednicy celni, którzy złożą wniosek o status do 31 marca 2026 r., mogą nadal sprowadzać towary w oczekiwaniu na decyzję. Po tym terminie przywóz powyżej progu jest możliwy dopiero po otrzymaniu formalnej decyzji – stąd nagląca rekomendacja, żeby nie odkładać złożenia wniosku na ostatni moment.
| Warunek statusu | Wymaganie |
|---|---|
| Nr EORI | Aktywny, zarejestrowany w Polsce |
| Postępowanie upadłościowe | Brak |
| Zaległości celne i podatkowe | Brak |
| Zdolność finansowa | Rachunek zysków i strat, bilans za max. 3 lata obrotowe |
| Gwarancja | Wymagana, jeśli firma działa krócej niż 2 lata obrotowe |
Podmioty prowadzące działalność krócej niż dwa ostatnie lata obrotowe poprzedzające rok złożenia wniosku muszą ustanowić gwarancję CBAM. Wysokość gwarancji zależy od planowanego wolumenu i emisji wbudowanych – można ją ustanowić w formie kaucji pieniężnej lub ubezpieczenia.
Jeśli importujesz dużą wartość towarów i jednocześnie planujesz import maszyn z Chin zawierających komponenty stalowe lub aluminiowe, warto pamiętać, że status upoważnionego zgłaszającego CBAM pokrywa wszystkie kategorie towarów – wystarczy jeden status.
Dane o emisjach wbudowanych od chińskiej fabryki – kluczowy element CBAM
Najważniejszy praktyczny element CBAM import z Chin to pozyskanie od chińskiego producenta danych o emisjach wbudowanych w wyprodukowane towary. Bez tych danych importer stosuje wartości domyślne publikowane przez Komisję Europejską – zazwyczaj wyższe niż rzeczywiste, co bezpośrednio podnosi opłatę.
Dane emisyjne muszą być przekazane w unijnym szablonie dotyczącym instalacji produkcyjnej. To nowy wymóg dla chińskich fabryk, wypełniany po angielsku, obejmujący rodzaj procesu produkcyjnego, zużycie energii elektrycznej i paliw, źródło energii oraz całkowitą emisję CO₂ na tonę wyrobu.
Wiele fabryk w Chinach nie ma doświadczenia w raportowaniu emisji według metodyki UE, a format i szczegółowość danych znacznie przewyższają standardowe certyfikaty produktowe. Stąd kluczowe zastrzeżenie: obowiązek przekazania danych emisyjnych trzeba wpisać do zamówienia i kontraktu przed załadunkiem kontenera, nie prosić o nie po dotarciu towaru do portu.
Przed podpisaniem długoterminowej umowy z chińskim dostawcą stali lub aluminium, wyślij mu unijny szablon danych emisyjnych i poproś o próbkę wypełnienia dla testowej partii. Jeśli fabryka nie poradzi sobie z tym dokumentem, będziesz w 2026 r. płacił według wartości domyślnych – różnica potrafi sięgać kilkudziesięciu euro na tonę.
W kontekście relacji biznesowych z Chinami warto pamiętać o zasadach guanxi – prośba o szczegółowe dane o emisjach instalacji produkcyjnej może być odbierana przez chińskiego partnera jako żądanie ujawnienia wrażliwych informacji technologicznych. Dlatego lepiej wprowadzić ten wymóg stopniowo, z wyjaśnieniem unijnych przepisów i wspólną korzyścią.
Ile kosztują certyfikaty CBAM i jak działa rozliczenie
Cena certyfikatu CBAM dla roku 2026 będzie odzwierciedlać kwartalną średnią cen uprawnień EU ETS z 2026 r., więc zmienia się dynamicznie wraz z notowaniami unijnego systemu handlu emisjami. Od 2027 roku cena będzie ustalana co tydzień. Nie ma zatem jednej, stałej stawki – koszt można oszacować jedynie na podstawie bieżących notowań EUA na giełdzie energetycznej.
W praktyce od 2027 roku upoważnieni zgłaszający CBAM import z Chin muszą zapewnić, że na koniec każdego kwartału liczba certyfikatów CBAM na ich rachunku w rejestrze wynosi co najmniej 50% emisji wbudowanych we wszystkie towary importowane od początku roku kalendarzowego. To narastające zobowiązanie kwartalne.
Przykład: jeśli do końca marca 2027 r. (rozliczenie za 2026) sprowadziłeś towary o łącznej emisji 100 ton CO₂, do 31 marca musisz posiadać co najmniej 50 certyfikatów. Ostateczne rozliczenie – roczna deklaracja CBAM i umorzenie pełnej liczby certyfikatów za 2026 r. muszą nastąpić do 30 września 2027 r.
Ważne: współczynnik obowiązkowego umorzenia certyfikatów rośnie stopniowo do 2034 r. W latach 2026–2033 nie trzeba umorzyć 100% emisji, lecz jedynie część – zgodnie z harmonogramem wycofywania darmowych uprawnień EU ETS. Oznacza to, że dzisiejsza opłata to tylko ułamek docelowej opłaty pełnej.
Rozliczenie CBAM ma bezpośredni wpływ na koszty frachtu i całkowitych kosztów importu z Chin – do dotychczasowej kalkulacji cło + VAT + fracht trzeba teraz doliczyć CBAM, a jego wartość zależy od masy towaru, jego emisyjności i bieżącej ceny certyfikatu.
Roczna deklaracja CBAM, weryfikacja i terminy
Termin złożenia rocznej deklaracji CBAM i umorzenia certyfikatów został przesunięty na 30 września roku następującego po imporcie – wcześniejsze projekty mówiły o 31 maja, ale rozporządzenie 2025/2083 wydłużyło ten okres. Pierwsza deklaracja roczna za 2026 r. musi zostać złożona do 30 września 2027 r.
Roczna deklaracja CBAM import z Chin wymaga raportu akredytowanego weryfikatora, chyba że importer stosuje wartości domyślne Komisji albo dane pochodzą od producenta zarejestrowanego w unijnym systemie. Akredytacja weryfikatorów ma ruszyć od września 2026 r.
W praktyce oznacza to, że do końca sierpnia 2027 r. musisz skompletować dane o emisjach dla wszystkich towarów importowanych w 2026 r., zlecić weryfikatorowi sprawdzenie poprawności danych (jeśli nie korzystasz z wartości domyślnych), zakupić wystarczającą liczbę certyfikatów CBAM, wypełnić roczną deklarację w rejestrze CBAM i umorzyć odpowiednią liczbę certyfikatów do 30 września 2027 r.
Opóźnienie w złożeniu deklaracji lub nieumorzenie wymaganej liczby certyfikatów skutkuje karą w wysokości 100 EUR za tonę CO₂ nieumorzonych emisji. To kolejny argument za wcześniejszym przygotowaniem danych i rezerwy certyfikatów – lepiej kupić je stopniowo w trakcie roku, monitorując notowania EUA, niż zmusić się do zakupu całego wolumenu na dwa tygodnie przed terminem.
Jeśli prowadzisz import różnych kategorii towarów i jednocześnie musisz zarządzać stawkami cła obowiązującymi w 2026 roku, warto zsynchronizować terminy raportowania CBAM z cyklem rozliczeniowym VAT-u i deklaracji celnych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy CBAM dotyczy małych przesyłek kurierskich z Chin poniżej 150 euro?
Tak, CBAM import z Chin działa niezależnie od wartości celnej. Liczy się rodzaj towaru i jego łączna masa netto w roku kalendarzowym. Jeśli sprowadzasz małe partie wyrobów stalowych o łącznej masie powyżej 50 ton rocznie, obowiązki CBAM dotyczą Cię w pełni – nawet jeśli pojedyncza przesyłka korzysta z uproszczonej odprawy kurierskiej.
Czy można przekazać obowiązki CBAM na pośredniego przedstawiciela celnego?
Tak. Rozporządzenie przewiduje, że jeśli importer wyznaczy pośredniego przedstawiciela celnego, a ten wyrazi zgodę na działanie w charakterze upoważnionego zgłaszającego CBAM, to przedstawiciel składa wniosek o status i przejmuje obowiązki raportowania oraz nabywania certyfikatów. W praktyce jednak to rozwiązanie jest mniej popularne, ponieważ dane o emisjach pochodzą od producenta i wiążą się z konkretnym towarem.
Co się stanie, jeśli chińska fabryka odmówi przekazania danych o emisjach?
Będziesz zmuszony zastosować wartości domyślne publikowane przez Komisję Europejską dla danego towaru i kraju pochodzenia. Wartości te zazwyczaj uwzględniają instalacje o wyższej emisyjności, więc opłata CBAM będzie wyższa niż w przypadku rzeczywistych danych. W skrajnych przypadkach różnica może wynosić kilkadziesiąt procent całkowitej opłaty – warto zatem szukać dostawcy, który zgodzi się na współpracę, lub negocjować obniżkę ceny towaru o równowartość dodatkowej opłaty CBAM.
Czy towary kupione w 2025 r., a odprawione w 2026 r., podlegają CBAM?
CBAM wiąże się z momentem dopuszczenia do obrotu (odprawy celnej do swobodnego obrotu), nie z datą zamówienia czy faktury. Jeśli kontener dotarł do Polski i został zgłoszony celnie w styczniu 2026 r., towar podlega CBAM – nawet jeśli zamówienie złożyłeś i zapłaciłeś w grudniu 2025 r.
Jakie dokumenty dostarcza chińska fabryka do rozliczenia CBAM?
Producent wypełnia unijny szablon danych emisyjnych dostępny w rejestrze CBAM, w którym podaje parametry instalacji produkcyjnej, zużycie energii, rodzaj paliw oraz całkowitą emisję CO₂ przypadającą na tonę wyrobu. Dane muszą być sporządzone według metodyki określonej w rozporządzeniu wykonawczym Komisji. Najlepiej, jeśli fabryka zarejestruje się w unijnym systemie jako producent CBAM – wtedy jej dane będą uznawane automatycznie, bez konieczności weryfikacji przez akredytowanego audytora po stronie importera.
Zanim złożysz kolejne zamówienie w chińskiej fabryce
Kontener ze stalowymi profilami lub odlewami aluminiowymi stoi w porcie, ale nikt nie złożył wniosku o status upoważnionego zgłaszającego CBAM – efekt: odprawę wstrzymano do czasu uzyskania decyzji, która może przyjść za trzy miesiące. Albo chińska fabryka nie oddała danych o emisjach, więc rozliczasz według wartości domyślnych i dopłacasz równowartość kilku procent wartości towaru, co zjada marżę z całej transakcji.
W MyChinaPal sprawdzamy klasyfikację CN Twojego towaru wobec wykazu CBAM, wyciągamy dane emisyjne od fabryki w unijnym szablonie i prowadzimy odprawę z kompletem dokumentacji – tak, żeby import z Chin z CBAM nie był zaskoczeniem na ostatnim etapie łańcucha dostaw.
Prześlij nam opis towaru, kod CN i planowany roczny wolumen przez formularz darmowej wyceny – odpiszemy, czy dana pozycja podlega CBAM, ile wyniesie szacunkowa opłata i jakie kroki musisz wykonać przed pierwszym zgłoszeniem celnym w 2026 r. Lepiej dowiedzieć się tego teraz niż w dniu, gdy celnik poprosi o potwierdzenie statusu upoważnionego zgłaszającego, którego nie masz.
